“Küresel panik yersiz, kişisel korunma şart”

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Dünya gündemine oturan MV Hondius keşif gemisindeki hantavirüs olayları, pandemilerin gölgesindeki kamuoyunda yeni bir kaygı dalgasına neden oldu. Mevzuyu akademik bir perspektifle pahalandıran İstanbul Arel Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden Dr. Öğr. Üyesi Aylin Dağ Hoş virüsün yayılım dinamiklerini ve bulaşma risklerini mercek altına alarak kritik değerlendirmelerde bulundu.

Pandemilerin akabinde dünya, yeni bir virüs haberiyle bir kere daha tetikte. Arjantin’den ayrılan MV Hondius isimli keşif gemisinde görülen hantavirüs olayları, İsviçre’den ABD’ye uzanan geniş bir temaslı takibini beraberinde getirdi. İstanbul Arel Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Kolu Dr. Öğr. Üyesi Aylin Dağ Hoş, merak edilen tüm soruları yanıtladı.

“Bu virüs yeni bir düşman değil”

Süreci kıymetlendiren Dr. Aylin Dağ Güzel, öncelikle hantavirüsün tarihi art planına dikkat çekerek, “Hantavirüsler aslında tıp dünyası için yeni değil. Biz bu kümesi, Bunyaviridae ailesine mensup, zarflı RNA virüsleri olarak 1978 yılından beri yakından tanıyoruz. Temel olarak kemirgenler ve böcekçiller aracılığıyla yayılım gösteren bu virüslerin bugün tanımlanmış en az 40 tipi bulunuyor. Her virüs tipi, kendine mahsus bir kemirgen çeşidiyle konakçılık bağlantısı kurar. Yani aslında tabiatta uzun yıllardır var olan zoonotik bir etkenden bahsediyoruz” dedi.

“Andes virüsünü başkalarından ayıran kritik fark”

MV Hondius gemisindeki olayların neden bu kadar ses getirdiğine açıklık getiren Hoş, “Andes” çeşidinin altını çizerek, “Şu an dünya gündemini meşgul eden asıl problem, Arjantin’e has olan Andes Hantavirüsü (ANDV). Bu tipi başkalarından ayıran çok kritik, hatta eşsiz bir nokta var: Andes virüsü, dünyada beşerden beşere bulaşabildiği belgelenmiş tek Hantavirüs çeşididir. Gemiyle kontaklı 8 olayın 6’sının mutlaklaşması ve 3 kayıbın olması, virüsün beden sıvılarında (kan, tükürük, idrar) tespit edilebilmesi telaşları artırdı. Lakin literatürdeki bilgiler ve Dünya Sıhhat Örgütü’nün şimdiki raporları, bu karşılaştığımız MV Hondius gemisindeki olayların beşerden beşere bulaşma sonucu olmadığı, hastalığın geçişinin bu yolla son derece az gerçekleştiğini gösteriyor. Şu an için yaygın ve süregelen bir pandemi riskinden bahsetmek yanlışsız olmaz; lakin temaslı takibi ve izolasyon hayati önemdedir” diye konuştu.

“İki farklı coğrafya, iki farklı hastalık”

Hastalığın seyrine ve coğrafik dağılımına dair ayrıntılı bilgi veren Dr. Güzel, “Hantavirüs dediğimizde tek bir hastalıktan bahsetmiyoruz. Amerika kıtasında Sin Nombre ve Andes üzere virüsler, ağır akciğer tutulumu ve yüksek vefat oranıyla seyreden Hantavirüs Kardiyopulmoner Sendromu’na (HCPS) yol açıyor. Bizim de içinde bulunduğumuz Avrupa ve Asya coğrafyasında ise Puumala ve Dobrava üzere virüsler; ateş, kanama ve akut böbrek yetmezliği ile karakterize olan Renal Sendromla Seyreden Hemorajik Ateş (HFRS) tablosuna neden oluyor” dedi.

Türkiye için risk tahlili ve korunma yolları

Türkiye’deki durumu da pahalandıran Dr. Güzel, vatandaşlara yönelik şu ihtarlarda bulundu:

“Erken teşhis hayat kurtarır”

Hastalığın başlangıçta griple (influenza) çok kolay karıştırılabileceğini belirten Hoş, son olarak tedavi süreçlerine ait şöyle dedi:

“İlk evrede yüksek ateş, halsizlik ve şiddetli kas ağrıları görülür. Şayet kişi son periyotta kemirgenlerin bulunduğu bir ortamda bulunduysa ve bu belirtilere nefes darlığı yahut böbrek ağrısı ekleniyorsa, vakit kaybetmeden sıhhat kuruluşuna başvurmalıdır. Şu an için onaylanmış bir aşımız ya da virüse mahsus spesifik bir ilacımız yok. Lakin erken teşhis sonrası sağlanan ağır bakım takviyesi ve sıvı istikrarının korunması, hayatta kalma talihini en üst düzeye çıkarıyor. Özetle; 12 Mayıs 2026 prestijiyle global bir panik havasına gerek yok, fakat kişisel korunma ve profesyonel izlem bugün her zamankinden daha değerli.” – İSTANBUL