Evlilik öncesi tarama programı Akdeniz anemisinin önlenmesinde kritik rol oynuyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Sağlık Bakanlığı, Türkiye’de “Akdeniz anemisi” olarak da bilinen “beta talasemi” taşıyıcılığının yüzde 2,1 olduğunu, evlilik öncesi tarama ve genetik danışmanlıkla hasta bebek doğumlarının önlenebildiğini bildirdi.

AA muhabirinin 8 Mayıs Dünya Talasemi Günü hasebiyle Sıhhat Bakanlığından edindiği bilgilere nazaran, talasemi, Türkiye’de önlenebilir bir halk sıhhati sorunu olarak değerini koruyor.

Kalıtsal bir kan hastalığı olan talasemi, kandaki oksijen taşıyan hemoglobin isimli proteinin yapısındaki bozukluk sonucu ortaya çıkıyor. Bu durum, kırmızı kan hücrelerinin misyonunu tam yapamamasına ve kansızlığa neden olurken, daima yorgunluk, halsizlik, soluk cilt üzere belirtilerle kendini gösteriyor.

Talasemi çocuklarda büyüme ve gelişme geriliğine de yol açarken, hastalığın ilerlediği durumlarda dalak ve karaciğer büyümesi, kemik yapısında değişiklikler ve sarılık üzere sıhhat meseleleri görülebiliyor.

Türkiye genelinde beta talasemi taşıyıcı sıklığı ortalama yüzde 2,1 düzeyinde seyrederken, bu oran bölgelerde yüzde 13’e kadar çıkabiliyor.

Her iki ebeveynin de taşıyıcı olması durumunda doğacak bebekte hastalık riskinin yüksek olması sebebiyle, her yıl hasta çocuk doğumları yaşanabiliyor.

Hastalığın kesin bir tedavisi bulunmuyor fakat evlilik öncesi tarama ve genetik danışmanlık yoluyla hasta bebek doğumu engellenebiliyor.

Evlilik öncesi tarama programı 81 vilayette uygulanıyor

Bakanlık tarafından 81 vilayette yürütülen “Evlilik Öncesi Hemoglobinopati Tarama Programı” kapsamında, evlilik öncesinde ya da gebelik planlanmadan evvel eşler, aile tabibine başvurarak tarama yaptırabiliyor. Taramada birinci kademede erkekten kan örneği alınıyor, muhtaçlık duyulması halinde bayan da tarama sürecine dahil ediliyor.

Tarama sonucunda eşlerden birinin taşıyıcı olması durumunda bebeğin ekseriyetle sağlıklı fakat taşıyıcı olabileceği öngörülürken, her iki eşin taşıyıcı çıkması durumunda çiftler, uzmanlarca genetik danışmanlık hizmetine yönlendiriliyor.

Taşıyıcı çiftlerin uzman denetiminde takip edilerek sağlıklı çocuk sahibi olmalarının mümkün olduğu belirtiliyor. Bu kapsamda sunulan genetik danışmanlık ve tüp bebek usulüyle sağlıklı embriyo seçimini kapsayan “preimplantasyon genetik tanı” uygulamalarıyla sağlıklı kuşakların korunması amaçlanıyor.

Talaseminin bulaşıcı değil, büsbütün kalıtsal bir hastalık olduğu vurgulanırken, taşıyıcı olmanın “hasta olmak” manasına gelmediği, erken bilgi sahibi olmanın kritik kıymette bulunduğu hatırlatılıyor.

Sağlıklı bir gelecek için evlilik öncesinde ya da gebelik planlanmadan evvel kesinlikle aile tabiplerine başvurularak, tarama testlerinin yaptırılması gerektiği kaydediliyor.