SIPRI: Avrupa’nın silah ithalatı son 5 yılda yüzde 210 arttı

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Stockholm Milletlerarası Barış Araştırmaları Enstitüsünün (SIPRI) global silah transferlerine ait raporuna nazaran, son 5 yılda silah ithalatını yüzde 210 artıran Avrupa, uzun vakitten sonra global savunma pazarında birinci defa bir numaralı ithalatçı pozisyonuna yükseldi.

SIPRI global silah transferlerine ait raporuna nazaran, 1960’lı yıllardan bu yana birinci defa Avrupa, global silah ithalatında yüzde 33’lük hisse ile birinci sıraya yerleşti.

Rusya-Ukrayna Savaşı ve değişen transatlantik güvenlik dinamikleri sonrası savunma yatırımlarını hızlandıran Avrupa ülkeleri, ithalat hisselerini 2021-2025 devrinde yüzde 12’den yüzde 33’e çıkardı.

Uzun müddettir listenin başında yer alan Asya ve Okyanusya ülkeleri yüzde 31 ile ikinci sıraya gerilerken Orta Doğu ülkeleri yüzde 26 ile üçüncü sırada yer aldı.

Avrupa ülkelerinin toplam silah ithalatı 2021-2025 devrinde 2016-2020 periyoduna kıyasla yaklaşık yüzde 210 arttı.

Raporda, Avrupa’nın savunma gereksinimlerini karşılamak için bir sefer daha tarafını Atlantik’in ötesine çevirdiği vurgulandı. 2021-2025 devrinde ABD’nin toplam silah ihracatında en büyük hissesi yüzde 38 ile Avrupa aldı.

Avrupa Birliği (AB) nezdinde yerli üretim kapasitelerini artırmaya yönelik verilen yatırım dayanaklarına karşın Avrupa devletleri kritik sistemlerde ABD teknolojisine bağlı kalmaya devam etti. Bilhassa savaş uçakları ve uzun menzilli hava savunma sistemleri üzere yüksek teknoloji gerektiren alanlarda ABD menşeli sistemler öncelikli tercih olmayı sürdürdü.

Romanya ve Polonya üzere ülkelerin ABD ile stratejik iştiraklerini pekiştirmek için bu yolu seçtiğine, Almanya üzere ülkelerin ise mevcut “Patriot” sistemleriyle lojistik ve eğitim ahengi yakalamak ismine ABD menşeli ekipmanlara yöneldiğine işaret edildi.

Avrupa’daki 29 NATO üyesinin silah ithalatı yüzde 143 arttı. Bu alımların yüzde 58’i ABD’den yapıldı.

Küresel silah ihracatı yüzde 9,2 arttı

SIPRI uzmanları, 2021-2025 devrini bir evvelki beş yıllık (2016-2020) dönemle kıyasladı.

Finansal bedelden çok “silah transfer hacmi” üzerinden yapılan tahlilde, global silah ihracatının son periyotta yüzde 9,2 arttığı kaydedildi. Dünya genelinde ana silah transfer hacminin, 2011-2015’ten bu yana en fazla yükselişi kaydetmesi dikkati çekti.

Küresel silah sevkiyatlarının yüzde 42’sini tek başına gerçekleştiren ABD, 99 ülkeye ihracat yaparak hakimiyetini korudu. ABD şirketlerinin 2016-2020’de yüzde 36 olan global silah ihracatındaki hissesi, 2021-2025’te yüzde 42’e yükseldi.

İkinci ve üçüncü sırada Fransa ile Rusya yer alırken Rusya’nın ihracat hacminin yüzde 64 üzere rekor bir düzeyde gerilemesi dikkati çekti. Fransa’nın ihracatı yüzde 21 arttı.

Avrupa’nın en büyük iktisadına sahip Almanya, 2021-2025 devrinde global silah ihracatındaki hissesini yüzde 5,7’ye çıkararak Çin’i geride bıraktı ve dünyanın en büyük dördüncü silah ihracatçısı oldu.

Alman silah ihracatının yaklaşık 4’te 1’i (yüzde 24) Ukrayna’ya askeri yardım olarak gönderilirken yüzde 17’si ise öteki Avrupa devletlerine ihraç edildi.

Asya ve Okyanusya’nın silah ithalatı yüzde 20 azaldı. Bilhassa Çin’in silah ithalatı, yerli üretimin artmasıyla yüzde 72 düştü.

Orta Doğu ülkelerinin silah ithalatının yarısından fazlası (yüzde 54) ABD tarafından karşılandı.

Dünya genelinde en çok silah ithal eden ülkeler listesinde Ukrayna doruktaki yerini korurken onu, Hindistan, Suudi Arabistan, Katar ve Pakistan takip etti.

Avrupa ülkelerine silah akışındaki keskin artış global silah transferlerini yaklaşık yüzde 10 üst çekti

Raporda görüşlerine yer verilen SIPRI Silah Transferleri Programı Yöneticisi Mathew George, “Asya, Okyanusya ve Orta Doğu’daki ülkeler tansiyon ve çatışmalar nedeniyle büyük ölçekli silah ithalatını sürdürmeye devam etse de Avrupa ülkelerine yönelik silah akışındaki keskin artış, global silah transferlerini yaklaşık yüzde 10 üst çekti. 2022’den bu yana Ukrayna’ya yapılan teslimatlar en besbelli faktör olsa da başka birçok Avrupa devleti de Rusya’dan algılanan, büyüyen tehdide karşı askeri kapasitelerini güçlendirmek emeliyle silah ithalatını değerli ölçüde artırmaya başladı.” tabirlerini kullandı.

“Önce Amerika Silah Transfer Stratejisi”

SIPRI Silah Transferleri Programı’nın kıdemli araştırmacısı Pieter Wezeman ise ABD’nin giderek çok kutuplu hale gelen dünyada silah tedarikçisi pozisyonundaki hakimiyetini daha da pekiştirdiğini belirtti.

Wezeman, “İthalatçılar için ABD silahları hem ileri teknolojik kabiliyetler sunuyor hem de Washington ile güzel bağlantılar geliştirmenin bir yolu olarak görülüyor. ABD ise silah ihracatını hem dış siyasetinin bir aracı hem de savunma endüstrisini güçlendirmenin bir yolu olarak pahalandırıyor. Hakikaten Trump idaresinin yeni ‘Önce Amerika Silah Transfer Stratejisi de bu yaklaşımı bir kere daha açıkça ortaya koyuyor.” değerlendirmesinde bulundu.