Cevdet Yılmaz: Türkiye İktisadının Makro Temelleri Güçlü, Dışsal Şoklara Karşı Hazırlıklıyız

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

(ANKARA) – Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, “Bu bir dışsal şok. Bizim denetimimizde olan bir şey değil malum. Fakat biz güçlü bir iktisada, siyasi istikrara sahip bir ülke olarak bu dışsal şokla karşı karşıyayız. Birinci andan itibaren çabucak süratlice önlemler alındı. Biliyoruz ki bu savaş uzadıkça ekonomik maliyetleri artıyor. Tesirleri derinleşiyor. Güç piyasalarını çok etkiledi bu savaş. Buralarda Türkiye olarak tekrar çok değerli önlemler aldık. Kamu olarak hem enflasyon tesirini hem de büyüme tesirini, büyüme üzerinde olumsuz tesirini sınırlayıcı önlemler aldık. Başka taraftan, bir taraftan da doğal savaş sonrası periyot için de hazırlık içindeyiz. Çok faal ve koordineli bir idare sergiliyoruz. Ekonomik tesirlerini kısa vadede sınırlamaya, orta uzun vadede ise Türkiye için bu ekonomik oluşacak yeni kuralları değerlendirmeye odaklanmış durumdayız” dedi.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, TRT Haber yayınında yaptığı değerlendirmede savaşın global ekonomi üzerindeki tesirlerine ait açıklamalarda bulundu. Yılmaz, şunları söyledi:

“Günlük olarak bütün olaylar çok yakından takip ediliyor ve bu süreçlerde Türkiye çok değerli bir rol oynuyor. Bir barış olması için, bu ateşe bir su dökülmesi için büyük bir efor sarf ediyoruz. Hukuktan yana, istikrardan yana, insani kıymetlerden, adaletten yana bir duruş. Daima şunun altını çiziyoruz. Savaşın hiç kimseye yararı yok. Adil bir barış ise herkes için yararlı diyoruz. İnşallah bu savaş bir an evvel sona erer, müzakere masasına dönülür ve savaşarak, çatışarak değil sıkıntılar konuşularak, diplomasiyle çözülür. Türkiye’nin birçok krizdeki hali bu. Burada da birebir hali görüyoruz. Fakat maalesef şimdi net bir şey söyleyebilecek durumda değiliz. Belirsizliğini koruyor gidişat. Vakit zaman daha bir olumlu bildiriler veriliyor. Vakit zaman daha tansiyonu tırmandırıcı diyelim bildiriler oluyor. Temenni ederiz ki iki tarafın bir noktada buluştuğu bir sonuç ortaya çıksın. Buna da Türkiye Cumhuriyeti olarak her vakit katkı vermeye hazır olduk. Bundan sonra da hazırız. Kâfi ki bölgemizdeki bu ateş sönsün ve daha istikrarlı bir yapı oluşsun.”

“Gerekli önlemleri aldık”

Güney Asya ülkeleri üretim kriziyle karşı karşıya. Bütün dünya o Hürmüz’deki düğümün çözülmesiyle ekonomilerinin düzelmesi için ülkeler, bilhassa Asya ülkeleri, alışılmış ki elbette Avrupa ülkeleri, Amerika’yı da etkiliyor, bütün dünyayı etkiliyor. Lakin burada güç krizinde biz ne yaptık da bizi etkilemedi? Şöyle, artık bir sefer bu savaşa girerken makro ekonomik temellerimiz sağlam olarak girdik. Makro finansal istikrarımızı epey yeterli bir noktaya getirdiğimiz rezervlerden tutun da birçok alana varıncaya kadar Türkiye iktisadı büyümesiyle, rezervleriyle, bankacılık sistemiyle, piyasalarıyla makro temelleri sağlam bir halde bu olayla karşı karşıya kaldı. Bu bir dışsal şok. Bizim denetimimizde olan bir şey değil malum. Lakin biz güçlü bir iktisada, siyasi istikrara sahip bir ülke olarak bu dışsal şokla karşı karşıyayız. Birinci andan itibaren çabucak süratlice önlemler alındı. Merkez Bankamız daha birinci bu olay başlar başlamaz, hafta sonuydu biliyorsunuz. Bir ekip kararlar açıkladı. SPK, Borsa İstanbul birinci adımlar çabucak çok süratli bir biçimde atıldı. Daha sonra Hürmüz ile birlikte olay daha bir derinleşti diyelim. Zira biliyoruz ki bu savaş uzadıkça ekonomik maliyetleri artıyor. Tesirleri derinleşiyor.

Enerji piyasalarını çok etkiledi bu savaş. Gübre üzere temel bir grup eserleri etkiledi. Buralarda Türkiye olarak yeniden çok değerli önlemler aldık. Kamu olarak hem enflasyon tesirini hem de büyüme tesirini, büyüme üzerinde olumsuz tesirini sınırlayıcı önlemler aldık. Öteki taraftan, bir taraftan da doğal savaş sonrası devir için de hazırlık içindeyiz. Yani bu işin bir kısa vadeli tesirleri var, sıcak savaş yaşanırken oluşturduğu tesirler var. Bir de orta vadeli tesirleri olacak. Bölgemiz artık hiçbir vakit eskisi üzere olmuyor. İstikrarını koruyan, bu ateşin dışında kalan, unsurlu, güçlü, deneyimli, dirayetli bir idare anlayışıyla bu süreci yöneten bir ülke olarak orta vadede ise önümüze yeni imkanlar çıkacak üzere görünüyor. Yani kısa vadede tesirleri sınırlayıcı önlemler alıyoruz. Bir taraftan da orta vadede ülkemizi bu yeni kurallara, bu yeni imkanlara yönelik çalışmaları şu an yürütüyoruz. Şunu rahatlıkla tabir edebilirim. Çok faal ve koordineli bir idare sergiliyoruz. Bütün kurumlarımızda, Sayın Cumhurbaşkanımızın tabii ki liderliğinde çizdiği ana çerçeve içinde yönetiyoruz. Ekonomik tesirlerini kısa vadede sınırlamaya, orta uzun vadede ise Türkiye için bu ekonomik oluşacak yeni koşulları değerlendirmeye odaklanmış durumdayız.

“Orta Vadeli Planımızı güncelleyeceğiz”

Tüm dünyada büyüme aşağı tarafta, ne kadar süreceği ve kapsamının, yayılımının ne olacağı tesirleri belirleyecek. Enflasyon konusunda şunu söyleyebilirim. Mayıs ayında Merkez Bankamız enflasyonla ilgili raporunu yayınlayacak, değerlendirmesini yapacak. Orada enflasyon tesirini daha net, daha sorumlu teknik tahlilleriyle görmüş olacağız. Orta vadeli programımızda Eylül ayında ise temel makro göstergelerimizin tamamında rutin bir şey bu. Her sene yaptığımız bir şey. Güncelleme yapacağız. Orada da genel tesirleri daha net bir halde görmüş olacağız. Şunu tabir edebilirim. Fakat siyaset çerçevemizi değiştirmeyecek bu. Yani temel istikametimizi, siyaset çerçevemizi değiştirmeyecek. Bu belirli kalemlerde sonlu tesirler yapacak. Cari açık faturası üzere, güç faturası üzere muhakkak kalemleri etkileyecek lakin bunları biz kendi limitlerimiz içinde yöneteceğiz diye inanıyoruz. Hasebiyle ana çerçevemiz korunmuş olacak fakat orta vadeli program dediğimiz program dinamik bir program. Bu olay olsun olmasın Eylül ayında aslında güncelleyeceğiz bu programımızı. Yeni dünyadaki koşullara nazaran ticaret etkileniyor, tarım etkileniyor, güç etkileniyor, cari açık. Bütün bunlar belirli oranda etkilenecek elbette. Bu tesirlerin seviyesini önümüzdeki periyotta daha net bir halde kamuoyuyla paylaşmış olacağız. Yalnız şunu söyleyeyim, işte bu aldığımız önlemlerle bu tesirleri sınırlamış oluyoruz.

“İstikrarlı ülke olma, düzgün yönetilen bir ülke olma vasfı çok kıymetli”

Dünyada istikrar her vakit değerli natürel lakin dünyanın istikrarsızlaştığı bir devirde siz kendi istikrarınızı koruduğunuzda, inançlı liman vasfınızı güçlendirdiğinizde, gelecek sermaye için hem de nitelikli insan için bu inançlı liman vasfı, istikrarlı ülke olma, yeterli yönetilen bir ülke olma vasfı çok çok değerli diye düşünüyorum. İşte orta vade derken biraz bunu kastettim az evvel. Orta vadede bunun tesirlerini çok daha fazla göreceğiz. İşte İstanbul Finans Merkezi bağlamında da, ticaret bağlamında da, başka bir kadro yatırımlarda da bunları direkt yatırımlarda da göreceğiz. Bu istikamette de önemli bir hazırlık içindeyiz. Birtakım yeni düzenlemeler, kimi yeni çerçeveler oluşturma hazırlığı içindeyiz. Bunlarla birlikte hem bu istikrarlı, inançlı liman olmamız hem de yeni yapacağımız kimi düzenlemeler, atacağımız adımlarla.

Hayatta kalmamız, yaşamamız için elbette besin ve tarım da çok kıymetli. Tam da bu savaş periyodunda Hürmüz Boğazı’nın da bu formda kapatılması ve bir düğüm olması nedeniyle de işte fiyatlarda artış, arz zahmeti, besinde bir sorun olabilir mi üzere bütün ülkeleri bir telaş sarmış durumda. Pekala biz ülkemize yeniden bakalım, dönelim. İnançlı Liman Türkiye’de bu durum nasıl? Tahıl stoklarımız düzgün durumda. Gübre boyutu prestijiyle de bir arz sorunu yaşamadık. Zira yeniden stoklarımızı koruduk. Çabucak süratli bir formda ithalat konusundaki gümrük vergilerini düşürdük. Yani dünyadan gübre akışını kolaylaştırıcı önlemleri aldık. Bir taraftan da ihracatı yasakladık. Süratlice aksiyon aldılar. Öbür yandan bu yıl biraz daha şanslı bir devirdeyiz. Geçen yıl maalesef tarımda çok olumsuz bir yıl oldu. Yağışlar çok uygun gidiyor. Besin üretimi noktasında bunun tesirlerini bilhassa yaz devrinde daha fazla görmüş olacağız. Besin fiyatları üzerinde tesirini de görmüş olacağız. Birebir gelişme enerjiyi de etkileyecek. Bizim hidroelektrik santrallerimiz var. Geçen sene onlardan çok istifade edemedik.

“Turizmle ilgili önlemlerimizi alıyoruz”

Hidroelektrik manasında da şanslı bir yılımız olacak. O da tam bu krizde bizim için çok olumlu bir tesir oluşturacak diye inanıyorum. Münasebetiyle tarım dalı bizim için stratejik bir dal. Çok değerli görüyoruz. Besin güvenliği az evvel bahsettiniz. O denli anlar yaşadı ki dünya pandemide de bunu gördük. Paranızla dahi gidip besin bulamadığınız devirler olabiliyor. Münasebetiyle bu mevzulara büyük değer veriyoruz. Dünyada dediğimiz üzere en fazla etkilenecek alanlardan biri besin olacak. Türkiye olarak biz kendi gereksinimlerimizi dikkate alıyoruz. Yeni idare sistemimizin çok değerli avantajlar sağladığını söyleyebilirim. Türkiye’nin bu manada da geldiği, bugüne kadar son 23 yılda izlediği siyasetlerin yararlarını görüyoruz. Turizmi çeşitlendirmemiz, yalnızca deniz-kum turizmi değil, kültürden, gastronomiye turizmi, kaynak ülkelerin sayısını arttırmamız, bütün bunlar bu süreçte. Turizm dalının ve gerçek dalının yanındayız. Turizmde de Körfez’den gelen turizm, İran’dan gelen turizm etkilenecek. Kısa vadeli ancak süratle telafi etkici adımlar atmıştık. Tıpkı anlayış içinde turizmle ilgili de önlemlerimizi alıyoruz. Lakin genel manada dünyada turizmin etkileneceğini yeniden bizde de muhakkak oranda birtakım tesirlerin görülebileceğini söyleyebiliriz.

Terörsüz Türkiye süreci

Bölgemizdeki savaş, yaşanan gelişmeler, Terörsüz Türkiye’nin ne kadar isabetli ve öngörülü bir inisiyatif olduğunu herhalde hepimize daha güzel gösterdi. Bölgemiz üzerinde emperyalist bir grup hesapların, tuzakların kurulduğu bir periyotta iç cephemizi güçlendirdik. Bu da kıymetli bir deneyim. Keşke her alanda bu türlü, birçok alanda daha doğrusu bu türlü olsa. Siyasi rekabeti anlıyoruz lakin yeri geldiğinde bütün partilerin ulusal hususlarda ülkemizin bekasını, geleceğini ilgilendiren mevzularda bir ortaya gelebilmeleri, konuşabilmeleri, ortak tutum sergileyebilmeleri çok değerli. Bir taraftan da bunun çeşitli düzenlemelerle sağlıklı bir biçimde yürümesi. Bu noktada da yeniden en büyük vazife alışılmış ki Meclisimizin takdirinde olan konuda. Fakat burada daima altını çiziyoruz. Elbette alanda aşikâr sistemlerle bu süreçten alandaki gelişmeler izlenecek ve muhakkak sistemlerle teyit edilecek. Münasebetiyle bu teyit düzeneklerle birlikte de bu düzenlemeler gündeme gelmiş olacak. Sayın Devlet Bahçeli çok değerli, ezber bozan çıkışlarıyla bu ortamı destekleyici çok kıymetli inisiyatifler geliştirdi. Münasebetiyle bugün geldiğimiz noktada kıymetli bir kademedeyiz. Temenni ederiz ki bu en kısa müddette tamamlansın.