İnanmamanız gereken altı diyet efsanesi

BEĞENDİM

ABONE OL

News

Bir diyetisyen olarak bilhassa toplumsal medyadaki sıhhat influencer’larının yükselişiyle birlikte beslenmeye dair çok fazla yanlış bilgiyle karşılaşıyorum.

En sık duyduğum altı diyet efsanesini ve bunlara neden inanmamak gerektiğini anlatmaya çalışacağım.

1. Karbonhidratlardan uzak mı durmalı?

Gram başına, karbonhidratlar yağda bulunan kalorinin (kcal) yarısından bile daha az kalori içerir.

Karbonhidratları kesmek, öteki tüm diyet kısıtlamalarında olduğu üzere kilo kaybına yol açabilir, fakat bu yağ kaybından çok su kaybı olabilir.

Ayrıca, büyük besin kümelerini büsbütün kesen diyetlere bağlı kalmak zordur.

Karbonhidratlar temel bir makro besindir ve birincil güç kaynağımızdır. Hatta toplam güç alımımızın %50’sini oluşturmalıdırlar.

Karbonhidratları kesmek yerine tam tahıllı seçenekleri tercih edin: tam buğday ekmeği, tam buğdaydan yapılmış makarna, esmer pirinç, meyve, zerzevat ve kabuklu patatesler.

Bu yiyecekler hem daha uzun müddet tok meblağlar, hem de lif alımınızı artırırlar.

Toplumun %90’ının gereğince lif tüketmediği gözönünde bulundurulduğunda bu kıymetlidir.

2. Meyve şekeri ziyanlı mı?

Fruktoz, tüm meyvelerde bulunan doğal bir şekerdir — hücre yapısının içinde bulunduğu için “serbest şeker” olarak sınıflandırılmaz.

Tüketmemiz konusunda dikkatli olmamız gereken “serbest şeker” yiyecek yahut içeceklere tat vermek için eklenen şekerdir ve meyve suyu, şurup ve balda bulunan cinstir.

Meyveler; vitamin, mineral, fitokimyasallar ve lif açısından olağanüstü kaynaklardır — bunların hepsi sıhhatiniz için değerlidir. Ayrıyeten meyveyi sebzelerle birlikte tüketmek yüksek tansiyon ve kalp hastalığı gelişme riskinin azalmasıyla ilişkilendirilmiştir.

Günde en az beş porsiyon meyve ve zerzevat tüketmeyi hedefleyin. Meyve suyu da buna dahil lakin ne kadar içerseniz için sırf bir porsiyon sayılır.

Meyvelerin suyu çıkarıldığında içinde bulunan lifler de çıkarılmış olur ve arkasında kalan şeker “serbest şeker” haline gelir. Bu nedenle günde en fazla bir küçük bardak (150 ml) için.

3. Detoks diyetleri bedeni toksinlerden arındırır mı?

Birçok detoks diyeti potansiyel olarak tehlikelidir ve sağlam bilimsel delillere dayanmaz. Savlar çoğunlukla abartılıdır ve sağladığı yararlar kısa ömürlü olabilir.

Ayrıca aslında kendi detoks mekanizmalarınıza sahipsiniz: bağırsaklarınız, karaciğeriniz ve böbrekleriniz bu misyonu görüyor.

Ciddi bir sıhhat meseleniz yoksa, bu organlar fizyolojik sinyallere cevap vererek bedeni temizler.

Bu nedenle özel detoks yiyecekleri, içecekleri yahut destekleri sahiden gerekli değildir.

Bazı detoks diyetleri meyve ve zerzevat tüketimini artırmayı ve doymuş yağ, tuz ve şeker oranı yüksek yiyecekleri azaltmayı teşvik eder (ki bu berbat değildir), lakin birebir vakitte tüm bir besin kümesini kesmeyi de öğütler. Çoğumuz için bu gerekli değildir ve beslenme eksikliklerine neden olabilir.

Bunun yerine istikrarlı ve çeşitli beslenin, gereğince uyuyun, alkol tüketimine dikkat edin, sigara içmeyin, pak hava alın ve etkin olun.

4. Vegan ve vejetaryen eserler daha mı sağlıklı?

Vejetaryen yahut vegan bir diyet besleyici olabilir ve sağlıklı ömrü destekleyebilir. Fakat bir besinin bitki bazlı olması onun en yeterli yahut en sağlıklı seçenek olduğu manasına gelmez.

Bazı vegan ve vejetaryen eserler ultra işlenmiştir ve yüksek ölçüde doymuş yağ, tuz ve şeker içerebilir.

Vegan dondurma, sütlü dondurma kadar şeker içerebilir ve soya bazlı burger ve sosis üzere et ikameleri (iyi bir protein kaynağı olsalar da) yüksek tuz ve yağ içerebilir.

Eklenen içerikleri denetim etmek için besin etiketlerini okuyun ve yemeklerin nasıl hazırlandığına dikkat edin.

5. Süt eserleri diyette gerekli mi?

Süt eserleri; protein, kalsiyum, iyot, fosfor, potasyum ve B vitaminleri açısından son derece zengindir.

Bio-live yoğurt ve kefir üzere birtakım fermente süt eserleri probiyotik içerir, bu nedenle bağırsak sıhhatini da destekleyebilir.

Süt eserlerinde laktoz ismi verilen doğal bir şeker bulunur. Lakin bu, değerli besinlerle birlikte bulunduğu için “serbest şeker” sayılmaz.

Teşhis edilmiş bir süt alerjiniz yahut intoleransınız yoksa süt eserlerini bırakmanıza gerek yoktur.

Veganlık üzere sebeplerle süt eserlerinden kaçınmayı tercih ediyorsanız, tükettiğiniz eserlerin iyot, kalsiyum ve B vitaminleri ile güçlendirilmiş olmasına dikkat edin.

6. Tek tek besin hususları ve destekler bağışıklık sistemini güçlendirir mi?

Bağışıklık sistemimizin yeterli çalışmasını sağlayan birçok temel besin vardır fakat bunlar birlikte çalışır. Çinko yahut C vitamini üzere tek bir besine odaklanmayın; zira öbür besinlerin de kıymetli rolleri vardır.

Dengeli bir beslenme, meyve, zerzevat, tam tahıllar, süt eserleri (veya güçlendirilmiş alternatifleri), kuru yemişler, tohumlar, et, balık ve/veya fasulye ile baklagiller üzere bitkisel proteinleri içerdiğinde birçok durumda bağışıklık sistemine dayanak olmak için kafidir.

Bazı bireylerin desteğe gereksinimi olabilir: gebe kalmayı planlayanlar (veya gebe olanlar), D vitamini eksikliği riski taşıyanlar ve birtakım veganlar üzere.

Yeterli uyku, sistemli idman ve gerilimi yönetmek de çok kıymetlidir.

Bir dahaki sefere toplumsal medyada bir sıhhat “bilgisi” gördüğünüzde, bunu kimin söylediğine ve bilimin nitekim bunu destekleyip desteklemediğine dikkat edin.

Bu bilgiler tıbbi teşhis yahut diyetisyeniniz tarafından verilen diyet tavsiyesinin yerine uygulanması gayesiyle sunulmamıştır.